Don't forget to take good care of Pachamama

Soms is het tijd om even stil te staan en alle indrukken te laten bezinken..
Even een rustdagje. En dat betekent bij ons; niet reizen, bijslapen, mail en whats app binnenhalen, zorgen dat de was gedaan wordt voor een paar euro en soms ook, de blog schrijven, zoals nu. Even stilstaan bij alles wat er gebeurd is en terugblikken..

Want zoals gezegd in de vorige blog vertrokken we vrij snel na Buenos Aires naar Bolivia, maar niet voordat we met een huurautootje door de bergen rondom Salta hadden gecrosst en de bergdorpjes bezochten. 

In Salta waren we overigens enorm onder de indruk van 2 dingen. 

Ten eerste van de Kathedraal tijdens Pasen, bijna iedere Argentijn is Rooms Katholiek en Pasen is een groot en belangrijk feest. Dat bleek, de enorme carhedraal was bomvol, je kon in en uitlopen, heel informeel, ook qua kleding, we voelden ons welkom. En dan het gezang en de manier van bidden (op de knieën vallen, handen omhoog) was adembenemend. 

Ten tweede, van het museum MAAM, waar los ninos de cerros te bezichtigen zijn. Deze kinderen zijn in de bergtoppen van over de 6000m geofferd door de Inca's aan Pachamama, waar ze door de kou en het zuurstofgehalte griezelig perfect bewaard zijn gebleven. Ook kwamen we erachter dat Quilmes niet alleen van de biertjes (en Boca) is, maar ook van indrukwekkende ruïnes in het noorden van Argentinië van de tijd voor de Inca's.

Tijdens onze tocht door de bergdorpjes hadden we een huurautootje, wat een luxe om even niet te bussen! En dat vonden de locals blijkbaar ook, daarvan werden we ons bewust toen een agent ons aanhield en vroeg of de aardige oudere man naast hem niet mee mocht rijden. Tuurlijk! En daar gingen we, de auto vulde zich direct met een heel sterke geur.. Ons inmiddels wel bekend, het is die van coca bladeren (aha, daar heeft ie kilo's gekocht op de markt). Werkelijk iedereen die een beetje hoog in de bergen leeft eet hier coca bladeren en verbouwt ze.  Het genereert dan ook een enorme handel. Ze raspen met hun tanden het blad van het steeltje en sparen alles als een hamster op in hun wang, absurd gezicht. De eerste keer dat je het ziet vraag je je af wat al die mannen in hemelsnaam in hun wang hebben.Het effect van coca? Het houdt je wakker en helpt tegen hoogteziekte (verbetert de ademhaling en zuurstof wisseling). En ja, het is een ingrediënt voor cocaïne, daar wisten wij in NL begin 20e eeuw dan weer alles van. Wijzelf houden het overigens met name bij het drinken van coca thee, heeft op ons ook goed effect. Het lijkt erop alsof de meeste dames het ook hierbij houden. 

 

De beste man op onze achterbank was een boer uit de omgeving, uiteraard met dikke wang en leek zich niet te storen aan het feit dat wij zijn binnenmondse gemompel niet erg goed verstonden.. Haha, een uur later toen hij aangaf dat hij hier woonde hebben we als de beste vrienden afscheid genomen van Arenas Rodriguez Cosmo. Bijzonder om zo iemand van dichtbij mee te maken.

En toen een dag later een Argentijnse dame die kunst verkoopt aan toeristen vroeg of ze met ons mee kon rijden, wisten wij het direct, tuurlijk! Deze dame verstonden we gelukkig wel en we konden heel wat kennis uitwisselen. Zij vertelde bv hoe de rivieren in het regenseizoen bedreigingen vormen en liet ons het huis van haar vriendin zien dat daardoor volledig was verwoest. Ook vertelde ze hoe ze iedere dag de magische bescherming van de bergen voelt, pacha mama, moeder aarde..

Het was Pasen die dagen en vanwege de drukte die dat met zich meebrengt was er die avond geen bed te vinden in een dorpje, oh geen probleem voor ons want wij hebben onze tent. Op naar de camping dus.. die zou daar moeten zijn..de hoek om over de hobbelige kleine straatjes..nog een hoek om, ja daar staat het bord! Wacht even...is dit het echt? 1 stoffige bende, geen gras en heeeeeel veel motorrijders a la Hells Angels! Haha, nou ons tentje stond er mooi tussen en we leerden weer iets nieuws. Die lui zijn enorm aardig en laten we t zo zeggen, we hadden niet eens zo'n heeel slechte nacht ;)

Na Salta verlieten we dan echt Argentinië. De Lonely Planet vertelde ons dat de grens naar Bolivia 24u per dag open is, dus de nachtbus leek een prima optie. Met name omdat veel andere toeristen ons vertelden dat ze bij de grens uren hadden moeten wachten en dus adviseerden er vroeg te zijn. Helaas...wij stapten half vijf 's ochtends de nachtbus uit en wandelden met onze backpacks door de verlate en stille straatjes naar de grensovergang. Maar de man bij het loket was erg duidelijk, wij gaan om zeven uur open. En nee hij liet hij bood ons niet aan even binnen te komen. Oneeee.. daar zaten we dan, enorm koud op een muurtje tussen de zwerfhonden, 'maar' 2 uur wachten.. We hebben onze kampeermatjes en slaapzakken er maar bij gepakt. Ook dat is reizen.. Het wachten werd echter wel beloond! Zodra we de grens over waren (wat vervolgens wel soepel ging, we waren immers de eerste in de rij) stapten we een andere wereld binnen. Zowel in beeld als geluid, Bolivia...

Alle dames die we tegenkwamen leken zich klaar te maken voor een drukke verkoopdag met hun karretjes vol eten of, veel vaker nog, kleurige doeken vol spullen op hun rug waar soms opeens ook een kinder kopie uitsteekt. Ze dragen al-le-maal hetzelfde; dikke vleeskleurige kousen tot hun knieholtes en daarboven enorme rokken en natuurlijk een goed schort. En onder hun ronde hoeden hangt en hun enorme dikke zwarte vlechten die onderaan aan elkaar vastgebonden zijn, wow. Anne ging even naar el banjo publico (openbaar toilet) en daar stond het vol dames die hun haar nat maakten met het water uit de tonnen waarmee je ook het toilet door spoelt en waren aan het vlechten en vlechten..en vlechten. Mooi. Wie weet hoelang ze al op waren en aan het wandelen waren voordat ze nu bijna bij hun bestemming waren om geld te verdienen. Een andere wereld dus, niet allen in beeld, ook in geluid. 

Wij wilden direct na de grensovergang naar het plekje Tupiza en dat was duidelijk geen probleem want iedereen op straat stond te roepen "tupizaaaa" "tuuuuuupiza" "tupiza". En natuurlijk andere plaatsnamen er zo hard mogelijk doorheen. Aha! We moeten weer op de Afrika tour! Minibusjes die niet vertrekken voordat ze vol zitten en afdingen over minder dan een euro en opletten! Het ging ons soepel af en wij sliepen na al dat wachten heerlijk toen het minibusje dan eindelijk vertrok. Lekker warm zo opeengepakt tussen de dames met rokken en vlechten. Blijkbaar sliepen we zo goed dat we vergaten dat we onze tent onder de bank hadden gelegd.. Dat ontdekten we pas savonds, verrek, OK op naar het busstation. Het loket was gesloten en niemand wist een telefoonnummer van de eigenaar van het busje. Balen! Wat nu? Wacht nog een paar mensen vragen en jahoor "die man? Die heet Juan en woont daar, om de hoek! Gewoon de poort openen en binnen lopen en uitleggen!" En zo deden we en troffen zijn hele familie aan. En dit allemaal in ons beste Spaans :) Een lang verhaal kort is dat de tent idd in het busje was, maar het busje weer bij het grens plaatsje, morgen is ie hier! Maar morgen zijn wij hier niet meer want wij gaan op vijfdaagse tour.. Terug naar het hostel en eens even bespreken. De eigenaresse aldaar die ook alleen Spaans sprak wist de oplossing, ze zou tegen een kleine vergoeding regelen dat de tent op onze eindbestemming van de tour, uyuni, zou zijn voordat wij er waren. Met de post, dat betekent, onder een bankje van een ander minibusje.. Ok laten we t vertrouwen!

Wij vertrokken de volgende dag op onze vijfdaagse tour naar 1 van de wereldwonderen, Salar de Uyuni. Tours zijn altijd heerlijk want dat betekent even geen plan bedenken, geen eten en slaapplek regelen, geen besluiten nemen en het allemaal laten gebeuren, genieten! Onze gidsen waren typisch Boliviaans, de driver en de cook. En ja de driver was een man, klein, donkere huid. En de Cook was een dame en zag er absoluut precies zo uit als hoe we net beschreven. Ze kletse en lachte veeeeeeel en wij met onze groep van vier verstonden.. 2% ? Ze kookte in ieder geval heerlijk! :) Oja en bracht af en toe offers aan pacha mama, gelukkig niet de kids op de achterbank (=wij) maar coca bladeren. Als we vroegen waarom op die plek, was het antwoord, dit is een plek waar veel ongelukken gebeuren, ik vraag om bescherming. Alles ging goed..

Samen met Amrith uit India en Melanie uit Frankrijk, een stel waarmee het heel goed klikten en die samen wonen en lesgeven in Laos, veel lol gehad en de mooiste natuur gezien. Dit keer lui vanuit de jeep! Zie foto's dat zegt in dit geval zeker meer dan woorden.. 

We sliepen de laatste nacht in een hotel van zout net naast de zoutvlakte, bijzonder! 

En natuurlijk was de volgende ochtend de zonsopkomst op de zoutvlakte ook onvergetelijk.

En bij aankomst in Uyuni was er ... geen tent. OK... na heel wat gebel, bustickets verkocht en weer terug gekocht en heen en weer geloop én moeilijke Europeaan spelen zijn we de bus ingestapt... En werd ons door de eigenaresse van het hostel ad telefoon de belofte gemaakt dat de tent er morgen echt zal zijn, op jullie nieuwe bestemming in Potosí. Én...hij was er! Yes!! Geweldig toch. De Spaanse mail vol bedankjes is net verzonden. 

En ook goed nieuws, sinds we in Noord Argentinië zijn en zeker in Bolivia is het goedkoop en .. slapen we in privé kamers met tweepersoons bedden en zeker niet meer in stapelbedjes! Bolivia is dan ook een van de armste landen van Zuid-Amerika, terwijl het wel rijk aan grondstoffen is (oa. lithium bij de zoutvlaktes). Als je dan soms Europeanen kraaltjes ziet verkopen of ze naast je bordje quinoa een liedje gaan zingen (waarom? Visa verlopen en geld nodig), dan wil je wel eens iemand goed wakker schudden...

Potosí, herenigd met tent en in een tweepersoonskamer. We bekeken de film 'the devils miner' (aanrader) en bezochten de volgende dag de mijnen. Wat een ervaring. We spraken onder andere met Carlos. De man werkte al veertig jaar in de mijnen en wisten voelde dat zijn gezondheid achteruit ging. Zei hij terwijl hij een slok pure alcohol nam en ons aankeek met zijn bloeddoorlopen ogen. Je voelde ook zijn trots, hij kende iedere gang in de mijn en was expert explosieven. Dat het de mijners toch ook niet koud laat, concluderen wij uit het feit dat de god Tio een grote rol speelt. Met name op vrijdag brengt iedereen hem een offer (druppelt pure alcohol over hem heen) en de meeste mijners begroetten hem dagelijks.

Via Sucre gingen we naar la Paz. Anne werd ziek, van het voedsel op de markt of de hoogte, dat weten we niet, maar wel dat het de meest nare busrit ooit was, 15 uur lang. Ook dat is reizen.. La Paz ligt op 3600 meter, na wat hersteldagen durfde we het aan: de death road te fietsen. De death road is uitgeroepen tot 's werelds meest gevaarlijke weg en jaarlijks overlijden er 200 tot 300 weggebruikers. Lees, automobilisten. En wat kan je er dan van maken?? En toeristen attractie. Het was tof, we gingen snel op onze mountainbikes (anne vroeg daarom maar even om een echte motorhelm) en het was ook nog eens mooi. Helemaal toen we onderaan in de rivier doken en er grote blauw gele papegaaien rondvlogen. Yes, we naderen de jungle. Want dat was ons volgende plan. 

Na een wandeling in Coroico (waarbij we gewaarschuwd werden dat we in kleine dorpjes misschien vijandelijk benaderd zouden worden vanwege de associatie blank Amerikaans en drugswar die de coca handel aantastte) en verblijf in mooi hostel 'sol y luna' vertrokken we naar Rurrenabaque. En die tocht was vele male gevaarlijker dan de death road, dat is een ding dat zeker is. Wat een busrit! Haarspeldbochten en ravijnen en als er een tegenligger komt moet de buschauffeur (ja coca knauwend) even in z'n achteruit. Alle passagiers hangen uit het raam, ook de locale, dat was voor ons het teken om ons toch wat zorgen te maken. 

Gelukkig(?) werd het nacht en werden wij pas weer wakker aangekomen op de eindbestemming. Rurrenabaque, het leek wel Vietnam of Thailand, weer een andere wereld. Tropisch heet, scootertjes met hele gezinnen erop, muggen en een enorme rivier (de Beni rivier) waar we de vlg dag op een longtail boat stapten, op naar de jungle!

We vonden een organisatie 'Madidi Travel' opgericht door Rosa Maria Ruiz. En waren dolblij, want alle andere tour operators draaide hetzelfde bandje af en we hadden vaak geen hoge pet om van hun bewustzijn van de natuur en hoeveel schade je toe kan brengen. Ik bedoel maar, apen vangen om aan toeristen te laten zien? Piranha's vangen en opeten terwijl ze daar uitsterven? Met groepen van 20 de jungle intrekken? Het is een wonder dat de jungle er nog zo mooi uitziet daar, nog wel.

Wij hadden het geluk dat we Maria zelf mochten ontmoeten omdat ze meereisde op de boot richting de ecolodge want haar werk in het stadje zat erop en ze ging gelukkig weer naar huis, de jungle. Ze is het grootste deel van haar jeugd opgegroeid bij een van de stammen in de jungle en is al meer dan 20 jaar de drijvende kracht achter de erkenning en conservatie van Madidi National Park, bijna 2 miljoen hectare. In de jaren zeventig tijdens het dictatorship is ze gevlucht uit Bolivia en heeft ze in de VS veel kennis opgedaan over de manieren waarop een National Park en haar inheemse bevolking beschermd kan worden. Ze helpt de inheemse stammen met het verwerven van erkenning van hun grondgebied, omdat de commerciële partijen andere plannen hebben met dit gebied waar deze stammen al talloze jaren van generatie op generatie hebben gewoond in vaak niet meer dan een hutje en zonder kleding. Ze hechten geen waarde aan bezit. Maria vertelde ons hoe de stamleiders soms meegenomen worden naar de stad, dronken gevoerd worden, gevoed worden, drugs krijgen en vervolgens alle papieren tekenen die het betreffende bedrijf nodig heeft. 

Ook vertelt ze tussen de regels door hoe zij zich zelf niet altijd veilig heeft gevoeld. Haar acties zetten vaak kwaad bloed bij bv de particuliere mijnings bedrijven, houtkapperij, olie maatschappijen etc. Na jaren heeft ze in 1995 voor elkaar gekregen dat Madidi NP werd erkend door de regering en mocht ze haar plannen uitvoeren, ze werkt altijd samen met de inheemse bevolking ben heeft bv gestimuleerd dat er een medisch punt kwam met infrastructuur hiernaartoe, uiteraard alleen met natuurlijke medicijnen uit de jungle. Daarnaast leert ze hen hoe ze in de jungle kunnen leven zonder deze te beschadigen. Maar benadrukte ze nogmaals, het grootste werk blijft dat formeel erkend wordt dat het gebied van zon stam legaal toegekend wordt aan deze stam. En ondanks dat het park erkend is door de regering is het behouden van het gebied een grote strijd. 

En ja ook wij hebben piranha's gevangen, maar ze direct weer terug gegooid. En ja ook wij knuffelden aapjes, maar deze zijn door Maria weggehaald bij de inheemse stammen en terug geplaats in de jungle. Ondanks dat willen ze graag naar je toekomen en pakken ze je hand of kruipen ze op schoot. Het verschil is alleen dat ze er nu zelf voor kiezen. Al zou het helemaal mooi zijn als ze dat verleren.

De jungle dus, een hele ervaring op zich. Mocht je meer willen lezen over Rosa Maria of Eco Bolivia kijk dan bv op:
http://proxied.changemakers.net/studio/99february/ruiz. Of zoek bij National Geographic.

Na de jungle stapten we (gek als we zijn) weer dezelfde bus in, maar we survived again en reisden direct door naar Copacobana. Een plek aan de kust van lake titicaca met het eiland Isla del Sol ervoor dat we bezochten. Op 3812 meter is Lake titicaca het hoogst commercieel bevaarbare meer ter wereld en sowieso het grootste meer van Zuid Amerika. Marinke had ons getipt om te gaan slapen bij 'las Olas'. Wow, dankzij de bijdrages op ons afscheidsfeestje hebben we er twee nachten vertoefd. Deze keer was Sybren aan de beurt om bij te komen van hoogteziekte. En stonden we weer even stil om bij te komen van alle indrukken en dat dan wel in de hangmat voor ons huisje dat gebouwd is in Gaudí Style, met keukentje en openhaard. Hier een indruk. Thanx!

Inmiddels hebben we de laatste grensovergang van deze trip achter de rug, de laatste vreemde valuta in onze handen en verkennen we het laatste nieuwe land van deze trip: Peru!

De komende dagen maken we de Salkantay trekking die eindigt bij de Macchu Pichu.

En.. tot over 1 maand! Maar eerst gaan wij nog even extra bewust genieten van de avonturen die Peru ons te bieden heeft.

Hasta Luego! Anita and Zebra(n)